Lamuza-Arraño Naturgunea

Udaberrian loreak nola, horrela agertzen dira zenbait landare espezie udazkenean, fruituz bete beterik. Kolore eta forma guztietako fruituek apaintzen dituzte landare belakara, zuhaixka eta zuhaitzak: beltzak, gorriak, zuriak, marroixkak, larrosak…  Mahats antzekoak gehienak baina baita forma xelebrekoak ere… Batzuk sikuak besteak haragitsuak... Jangarriak ala poizotsuak... Anitza da beraz  fruituen mundua eta botanikara hurbilduz gero nahiko konplikatua, aldebres samarra. Horrexegatik,  ez da ez unea ez gunea izenekin hasteko, baiak, drupak, akenioak, kapsulak, samarak eta abar luzea egon  badirela esan baino ez. Prunus spinosa ELORRI BELTZA Endrino Estamos en la época en que plantas, árboles y arbustos aparecen engalanados con multitud de frutos. Frutos de todos los colores y formas: negros, rojos, rosas, marrones, blancos,… Pequeñas uvas o  de inverosímiles formas; frutos secos o carnosos, comestibles o venenosos,… En fin, un diverso mundo en el que ...

  Azkenik   lortu dugu atzematea orkidea eder bezain berezi hau, arrazoi ezberdinak direla medio izkin egiten zigun eta,   hor nonbait egon bazegoela jakin arren. Alde batetik, garai honetan Arrañoko larreak siku azaltzen zaizkigu,   batere erakargarri ez den paisaia agerian. Kolore gutxiko ingurune erre antzean, kardaberak nagusi izaten dira eta soilik euriek berpiztuko dute udazkenaren koloreak agertu bitartean. Al final hemos dado con esta curiosa orquídea que tiene la peculiaridad de florecer desde el   final del verano hasta bien entrado el otoño. Llevábamos   un par de año detrás de ella, sin acabar de localizarla a pesar de saber que es muy común. Beste aldetik,  espeziearen ezaugarriek oharkabean pasatzen laguntzen dute eta giro mortuarekin mimetizatzen d ira  tamaina txiki eta berde glauko koloreko zurtoinetan lore txuri nimiñoen ildoak. Orkidea lorea baino, idortutako   lasto itxurako landare zahar baten...

Ustekabe galanta hartu nuen duela hiru urte Arrañon   Himantoglossum hircinum deritzon orkidea ikusi nuenean. Izan ere, izen aldebres horren atzean, Euskal Herrian topa dezakegun orkidearik ikusgarrienetakoa dago,   loreen ederra zein   landarearen tamaina direla medio. En el monte Arraño crecen algunos ejemplares de esta espectacular orquídea,   incluida en la lista roja de la flora bascular de la Comunidad Autonama Vasca, ( Catálogo Vasco de Especies Amenazadas de la Fauna y Flora Silvestre y Marina ),  como “Especie Rara”. En castellano se le conoce como la "orquídea lagarto"o "Satirion barbado". Eta hantxe zegoen lirain, bidearen ondoko     leku paregabean, loreen labelo luze eta kiribilduak agerian, Laudio haraneko mendi altuenak atzean zituela. Izenaren jatorri greziarrak azaltzen digun bezala, xingola formako mihien antza dute labelo ikusgarriok, "akerraren usaina" dariela.  Loreen  usain sarkor...

Asun beltza Hainbat dira asun izena hartzen duten landareak, elkarrekin zer ikusi handirik ez izan arren. Baliteke hostoen itxura izen berbera hartzearen arrazoi bakarra izatea, landare familia ezberdin hainbat daude eta.   Esan dezagun,    asun ezagunena   ile erresumingarriak dituen landarea dela, sendabelar   aski erabilia bere propietate anitzei esker, nonnahi ikusteko modukoa, belar txartzat hartzera eraman ohi dana.  Asun beltza Son varias las plantas que toman el nombre de ortiga, quizás por la similitud de sus hojas porque en realidad, ortiga ortiga no hay más que un tipo, la que pica. Y es que el   nombre   de este género, no deja lugar a dudas pues “Urtica” en latín quiere decir “quemar”, en clara alusión al efecto que produce el contacto con esta planta, gracias al ácido que sus pelos liberan.   Dos especies podemos observar en nuestro entorno: la ortiga grande (de mayor tamaño) y la ortiga negra (más pequeña y má...