ARRAÑOKO ORKIDEEN INGURUKO I. JARDUNALDIAK






Iruzkinak

Argitaratu iruzkina

Blog honetako argitalpen ezagunak

MIHURA: LURRA ETA ZERUAREN ARTEAN / El muerdago: entre el cielo y la tierra.

Irudia
Neguko solstizioari lotutako landarea dugu mihura (Viscum album). Izendapen hau ezagunena bada ere, euskaraz hainbat gehiago hartzen ditu: bigura, bizka, migura, puhura, utzuri,… Interesgarria da   Gorka Menendezek “Gorbeialdeko sendabelar tradizionalak” liburuan agertutakoa, Orozkon jasoa antza: USTURA. No es casualidad que el muérdago sea una planta típica de las fiestas del solsticio de invierno, ya que es en   este momento cuando es más visible al estar sin hoja los árboles y también cuando tiene los frutos, además de su valor decorativo adecuado para estas fechas. Izan ere, landare berezi hau garai honetan nabarmentzen da gehien, zuhaitzek hostorik ez dutenean batetik eta bere fruituak agertzen dituenean bestetik.   Neguko jaietako apaingarrietan ohiko elementua dugu eta   Santo Tomaseko azoketan landarerik   salduena izaten da. Garaiotan    berritzen da     baserri eta etxe batzuen ateetan urte osoan zeha...
Irakurri informazio gehiago

OKELURI BASERRIKO SAUKU UKENDUA/ Ungüento de sauco del caserío Okeluri

Irudia
Markuarturako errepidearen ondoan dago Okeluri baserria, Balintxa izeneko eremuan hain zuzen ere. Landaluze-Larrazabal auzoan kokatuko genuke, bertakoak Malkuartura lotuago sentitu arren. Orografikoki Arraño mendiko hegoaldeko magalean kokatuta dago eta egungo bideek kontrakoa badiote ere, mendigune honetako baserri eta auzoekin ere oso lotuta egon da. Santa Ageda-Magdalena ingurura doan estarta zaharra horren lekuko da. El caserío Okeluri se encuentra al lado de la carretera a Markuartu,    precisamente  en el paraje conocido como Balintxa. Cualquier laudioarra lo situaría en el barrio de Landaluze-Larrazabal, aunque los vecinos se sienten más unidos a Markuartu. La  orografía   nos lo sitúa  junto al arroyo de Balintxaerreketa, en la ladera sur del monte Arraño al que también ha estado unido como demuestra la vieja estarta que comunica estos caseríos con Santa Ageda-Magdalena. Saukue Balintxaerreketan Okelur...
Irakurri informazio gehiago

IRA-ILA: IRATZEEN HILABETEA. A propósito de septiembre-iraila, mes de los helechos.

Irudia
Polypodium spp.  HARITZ IRATZEA Egutegi gregorianoaren 9. hilabetea iraila   da , iratzeen hilabetea, landare berezi honek euskal kulturan izan duen garrantziaren erakusle. Izan ere,   desagertzeko arriskuan dauden   baserriko bizimodu eta jardunetan, iratzeek leku nabarmena izan dute mendeetan zehar: sendabelar moduan, txerriaren azala erretzeko txerribodetan, labeak garbitzeko, ardi esnea iragazteko, elurra mantentzen laguntzeko elurzuloetan, gaztainak eztaltzeko kirikiñausietan,… Baina agian erabilpen nagusia aziendeen azpiak egokitzeko batzea izan da eta   lan hori irailan egiten zen,   gure mendietako larretan iratzeak lehortzen hasten direnean hain zuzen ere. Polypodium spp. HARITZ IRATZEA No es casualidad que   “septiembre” en euskera sea “iraila”, literalmente   “mes del   helecho”, teniendo en cuenta la importancia que esta especial planta ha tenido durante siglos en el modo de vida del caserío vasco, unida...
Irakurri informazio gehiago